ಬ್ರಿಕ್ಸ್ 2026: ಚೀನಾ-ರಷ್ಯಾದ ಒತ್ತಡದ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಇರಬೇಕು

 ಬಿವಿಸೀ

ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಸಂಘಟನೆಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷ ತುಂಬಿದೆ. ಈಗ ಹನ್ನೊಂದು ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಪಾಲುದಾರ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಜಿ7 ಅನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ದಕ್ಷಿಣದ ಪ್ರಮುಖ ಧ್ವನಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶೃಂಗಸಭೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ, ನಾವೀನ್ಯತೆ, ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರತೆ. ಆದರೆ ಈ ವಿಸ್ತರಣೆಯೇ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.

ಚೀನಾ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮದ ವಿರುದ್ಧದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲು ಬಯಸುತ್ತಿವೆ. ಜಾಗತಿಕ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವುದು ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶ. ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ, ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿ, ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್, ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ಬೇಕು ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಮಾತು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ.

ಚೀನಾ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ಬಯಸುವುದು ಪಶ್ಚಿಮ ವಿರೋಧಿ ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಡಾಲರ್ ಅನ್ನು ಕೈಬಿಡುವುದು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ನಾಣ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು, ಪಶ್ಚಿಮದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸದ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಟ್ಟುವುದು. ರಷ್ಯಾ ಈಗಾಗಲೇ ತನ್ನ ಶೇಕಡಾ ತೊಂಬತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇರಾನ್ ಕೂಡ ಡಾಲರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ರಾಜಕೀಯ ಆಘಾತಗಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ನಿಬರ್ಂಧಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದಾರಿಯಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.

ಆದರೆ ಭಾರತದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಬೇರೆಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿನೊಂದಿಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಹೂಡಿಕೆ, ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಹಕಾರದ ಆಳವಾದ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದೊಂದಿಗೆ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಬಂಧವೂ ಇದೆ. ಚೀನಾದೊಂದಿಗೆ ಗಡಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಇದ್ದರೂ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ವಿರೋಧಿ ಕೂಟವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ.

ಭಾರತದ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೊರತೆಯೂ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆಯಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ದ್ವಿಗುಣವಾಗಿ ನಾನೂರ ಹದಿನೇಳು ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ತಲುಪಿದೆ. ಆದರೆ ರಫ್ತು ಶೇಕಡಾ ನಲವತ್ತೆಂಟು ಮಾತ್ರ ಬೆಳೆದಿದ್ದರೆ, ಆಮದು ಶೇಕಡಾ ನೂರ ಮೂವತ್ತೊಂದು ಬೆಳೆದಿದೆ. ಕೊರತೆ ಇನ್ನೂರ ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಆಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪಾಲು ಚೀನಾದಿಂದ ಬರುವ ಆಮದಿನದ್ದು. ಚೀನಾದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಅವಕಾಶ ಕೊಡುವ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ನಷ್ಟ ತರುತ್ತದೆ.

ಹೊಸ ಸದಸ್ಯರ ಸೇರ್ಪಡೆಯಿಂದ ಒಮ್ಮತಕ್ಕೆ ಬರುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಅರಬ್ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿ ಬಣಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಮೇ ತಿಂಗಳ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಜಂಟಿ ಹೇಳಿಕೆಯೇ ಹೊರಬರಲಿಲ್ಲ. ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು, ಯುಕ್ರೇನ್ ಯುದ್ಧ, ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ದಿಗ್ಬಂಧನದಂತಹ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮತ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಭಾರತ ಮಾಡಬೇಕಾದುದು ಸ್ಪಷ್ಟ. ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧೆಯ ವೇದಿಕೆಯಾಗಲು ಬಿಡಬಾರದು. ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ಹಣಕಾಸು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ, ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಕೃಷಿ, ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯಂತಹ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಫಲಿತಾಂಶ ತರಬೇಕು. ಹೊಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲ ನೀಡಬೇಕು, ಆದರೆ ಚೀನಾದ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಾರದು. ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಜೋಡಣೆ ವೇಗ, ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯ ಮೇಲೆ ನಡೆಯಬೇಕು, ಡಾಲರ್ ವಿರೋಧಿ ಘೋಷಣೆಯ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲ.

ಜಾಗತಿಕ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆ ಬೇಕು, ಆದರೆ ಅದು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಲ, ಸುಧಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆಗಬೇಕು. ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸುವುದು, ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಕೊಡುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಈ ಸುಧಾರಣೆ ಭಾರತದಂತಹ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು, ಚೀನಾದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಾರದು. ಭಾರತದ ಬಹುಮುಖ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ನೀತಿ ಈ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಲಿದೆ.