ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಚಿತ್ರ ಸಿಂಧ್‍ನಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧ

 ಶಿಕ್ಷಕರಿಲ್ಲದ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಪಾಕ್ ಸಿಂಧ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ಜನರು `ಪ್ರೇತ ಶಾಲೆಗಳು' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. 

ನೆರೆ-ಕೆರೆ * ಬಿವಿಸೀ

ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿದ್ದರೂ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸಿಂಧ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಗದ ಚಿತ್ರವೆಂದರೆ `ಘೋಸ್ಟ್ ಸ್ಕೂಲ್'. ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಸೀಮಾಬ್ ಗುಲ್ ಅವರ ಈ ಚಿತ್ರವು ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವೈಫಲ್ಯ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಬಡತನ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಟೊರೊಂಟೊ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡು ಪ್ರಶಂಸೆ ಗಳಿಸಿದ ಈ ಚಿತ್ರವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಒಳನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವಿವಾದದ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು.

`ಘೋಸ್ಟ್ ಸ್ಕೂಲ್' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೇ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿರುವ ಸಾವಿರಾರು `ಪ್ರೇತ  ಶಾಲೆಗಳನ್ನು' ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿತವಾಗಿದ್ದರೂ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರಿಲ್ಲದ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿನ ಜನರು "ಭೂತ ಶಾಲೆಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವೈಫಲ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಈ ಪದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಚಿತ್ರದ ಕಥೆ ಇದೇ ವಾಸ್ತವದ ಸುತ್ತ ಹೆಣೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದೋಷಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಿರುವುದು ಕೆಲವು ವಲಯಗಳ ಆಕ್ಷೇಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಸಿಂಧ್‍ನ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬಗ್ಗೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ಚಿತ್ರದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ತಡೆಯಲಾಯಿತು ಎಂದು ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.

ಈ ವಿವಾದವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಕುರಿತು ಹೊಸ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೆ `ಜಿಂದಗಿ ತಮಾಶಾ', `ಜಾಯ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್' ಹಾಗೂ `ಮಾಲಿಕ್' ಮೊದಲಾದ ಚಿತ್ರಗಳೂ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ನಿಷೇಧ ಅಥವಾ ನಿಬರ್ಂಧಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ್ದವು. ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಗಳು ಮೊದಲು ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದರೂ, ನಂತರ ರಾಜಕೀಯ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಒತ್ತಡದ ಪರಿಣಾಮ ಪ್ರದರ್ಶನದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಬೇಕಾದ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ.

ಚಿತ್ರದ ಪರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿರುವ ಹಲವಾರು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರರಂಗದ ವೀಕ್ಷಕರು, ಸಮಾಜದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವುದರಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಅಳಿದುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಸುಧಾರಣೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮುಕ್ತ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಈ ಚಿತ್ರ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನೆನಪಿಸಿದೆ.

ಚಿತ್ರರಂಗದ ವಿಶ್ಲೇಷಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ, `ಘೋಸ್ಟ್ ಸ್ಕೂಲ್' ಕೇವಲ ಒಂದು ಚಲನಚಿತ್ರವಲ್ಲ; ಶಿಕ್ಷಣದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮೂಲ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಾದವೂ ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ, ಪಾರದರ್ಶಕ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕುರಿತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರ ಹೊಸ ಚರ್ಚೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.