ಉಡುಪಿ-ಮಂಗಳೂರು-ಕಾಸರಗೋಡು ಮೆಟ್ರೋ: ಕರಾವಳಿಯ ಬಹುಕಾಲದ ಕನಸು ನನಸಾಗಲಿ

 ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ * ಬಿವಿಸೀ

ಮಂಗಳೂರು ಇಂದು ಕೇವಲ ಒಂದು ನಗರವಲ್ಲ; ಅದು ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರ್ಥಿಕ ಹೃದಯ. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಶಿಕ್ಷಣ, ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ವಾಣಿಜ್ಯ, ಬಂದರು ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವದ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿರುವ ಈ ನಗರ, ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ, ಯುರೋಪ್, ಅಮೆರಿಕ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಜಗತ್ತಿನ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿನ ಮೂಲದ ಉದ್ಯಮಿಗಳು, ವೈದ್ಯರು, ಇಂಜಿನಿಯರ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರರು ಯಶಸ್ಸಿನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೂ ಮಂಗಳೂರು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ಸಾವಿರಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳು, ನವ ಮಂಗಳೂರು ಬಂದರು, ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಬಂದರು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ನಾಲ್ಕು ಪಥಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಮಂಗಳೂರಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಬಲವಾದ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ಕಾಸರಗೋಡು ನಗರಗಳು ಇಂದು ಮಂಗಳೂರಿನೊಂದಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಒಂದೇ ಜೀವನಾಡಿಯಂತೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಮೂರು ನಗರಗಳ ನಡುವಿನ ಸುಮಾರು 140 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಈಗ ನಿರಂತರ ನಗರ ವಲಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಆದರೆ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೆಳೆಯಲಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಬಸ್‍ಗಳು ನೂರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ವೇಳೆ ಬಸ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಡಲೂ ಜಾಗ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ವಾಹನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆ, ಅಪಘಾತಗಳು, ಸಮಯದ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವುದು ದಿನನಿತ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾಗಿವೆ. ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಗಲಗೊಳಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವೇ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ. ಎಷ್ಟೇ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರೂ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳೂ ವಾಹನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಹೋಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಅನುಭವವನ್ನು ದೇಶದ ಅನೇಕ ನಗರಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಕಂಡಿವೆ.

ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಉಡುಪಿ-ಮಂಗಳೂರು-ಕಾಸರಗೋಡು ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು ಯೋಜನೆ ಈಗ ಐಷಾರಾಮಿ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲ, ಅನಿವಾರ್ಯ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಹಲವು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರೋ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆರಂಭವಾದಾಗಲೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿದ್ದವು. `ಅಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತಾರೆ?', `ಯೋಜನೆ ಲಾಭದಾಯಕವೇ?' ಎಂಬ ಅನುಮಾನಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಇಂದು ದೆಹಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಕೊಚ್ಚಿ, ನಾಗ್ಪುರ, ಅಹಮದಾಬಾದ್, ಪುಣೆ, ಕಾನ್ಪುರ, ಆಗ್ರಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರೋ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರು ಪ್ರತಿದಿನ ಅದರ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಸಮಯ ಉಳಿದಿದೆ. ಪರಿಸರಕ್ಕೂ ಲಾಭವಾಗಿದೆ.

ಮಂಗಳೂರು ಈ ನಗರಗಳಿಗಿಂತ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು ಇದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಇದೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಾವಿರಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ದೇಶದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಿಂದ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ರಫ್ತು-ಆಮದು, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ, ವೇಗವಾದ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಿವೆ.

ಈ ಮೆಟ್ರೋ ಯೋಜನೆಯು ಕೇವಲ ಮಂಗಳೂರು ನಗರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಬಾರದು. ಉಡುಪಿ, ಸುರತ್ಕಲ್, ಮೂಲ್ಕಿ, ಪಡುಬಿದ್ರಿ, ಉಚ್ಚಿಲ, ಕಾಪು, ಉಡುಪಿ ಒಂದು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉಳ್ಳಾಲ, ತಲಪಾಡಿ, ಮಂಜೇಶ್ವರ, ಉಪ್ಪಳ, ಕಾಸರಗೋಡು ಮತ್ತೊಂದು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಸಾವಿರಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಹಾಗೂ ಬಂದರಿಗೆ ಹೋಗುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೂ ಅಪಾರ ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಮೇಲಿನ ವಾಹನಗಳ ಒತ್ತಡವೂ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಲಾಭ ತರುವ ಅಪರೂಪದ ಯೋಜನೆಯಾಗಬಹುದು. ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವ ಈ ಮೆಟ್ರೋ, ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಂದು ಏಕೀಕೃತ ಮಹಾನಗರ ವಲಯವಾಗಿ ರೂಪಿಸಬಲ್ಲದು. ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲ, ಪೂರಕವಾಗುವ ಮತ್ತೊಂದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲು ಇದು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಹೊಸ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೌಲ್ಯ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಗರ ಯೋಜನೆಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತಾ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಬೇಕು. ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಬೇಕು. ನವ ಮಂಗಳೂರು ಬಂದರು, ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾದರಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಮೆಟ್ರೋ ಜೊತೆಗೆ ನಗರ ಬಸ್, ಉಪನಗರ ರೈಲು, ಬಂದರು ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸುವ ಸಮಗ್ರ ಸಾರಿಗೆ ನೀತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬೇಕು.

ಮಂಗಳೂರು, ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ಕಾಸರಗೋಡು ಈಗ ಮೂರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಗರಗಳಲ್ಲ. ಅವು ಒಂದೇ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಕೊಂಡಿಗಳು. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ವಾಹನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ಅಸಹನೀಯ ಮಟ್ಟ ತಲುಪುತ್ತಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಇಪ್ಪತ್ತು ಅಥವಾ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಈಗಲೇ ಊಹಿಸಿ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವ ದೂರದೃಷ್ಟಿ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಮೆಟ್ರೋ ಚಿಂತನೆಯೇ ನಾಳೆಯ ಕರಾವಳಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಅಡಿಗಲ್ಲಾಗಬಹುದು. ಉಡುಪಿ-ಮಂಗಳೂರು-ಕಾಸರಗೋಡು ಮೆಟ್ರೋ ಈಗ ಕನಸಾಗಿರದೆ, ಸರ್ಕಾರದ ಆದ್ಯತೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯಾಗಬೇಕಾದ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ.