ಭಾರತದ ಅರಣ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳ ಕಂಟಕ: ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷ

 ಭಾರತದ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ತರಲಾದ ಇತ್ತೀಚಿನ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ದೇಶದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡಿವೆ. 2026ರ ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಾಗಿನಿಂದ, ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಭಾರತದ ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನವು ಹದಗೆಡಬಹುದು ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅರಣ್ಯದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಬದಲಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಭೂಮಿ ಈಗ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ವಂಚಿತವಾಗಿದೆ.

ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, 1996ರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‍ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪಿನ ನಂತರ `ಅರಣ್ಯ' ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಈಗ ಆ ವರ್ಗದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ `ಅರಣ್ಯ' ಎಂದು ನಮೂದಾದ ಭೂಮಿಗೆ ಮಾತ್ರ ರಕ್ಷಣೆ ಸಿಗಲಿದೆ. ಇದರರ್ಥ, ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ಆದರೆ ದಟ್ಟವಾದ ಮರಗಿಡಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸಮುದಾಯ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಅರಣ್ಯಗಳು ಈಗ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗಲಿವೆ. ಇದು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಮೇಲೆ ನೇರವಾದ ಪ್ರಹಾರವಾಗಿದೆ.

ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಯಿಂದ 100 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನೀಡಿರುವ ರಿಯಾಯಿತಿಯು ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಳವಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಹಿಮಾಲಯದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಸರ ವಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಗಳು ಈ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಕಡಿಯಲು ಈಗ ಕೇಂದ್ರದ ವಿಶೇಷ ಅನುಮತಿ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಇದು ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಹುಲಿಗಳ ಸಂಚಾರ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮಾನವ-ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿವೆ.

ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ, ಈ ಕಾಡುಗಳು ಕೇವಲ ಮರಗಳ ಸಮೂಹವಲ್ಲ; ಅವು ಇಂಗಾಲವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ. ಭಾರತವು 2070ರ ವೇಳೆಗೆ `ನೆಟ್ ಝೀರೋ' ಗುರಿ ಸಾಧಿಸುವುದಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ರೀತಿ ಕಾಡುಗಳ ನಾಶಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದು ಆ ಭರವಸೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ, ಮಣ್ಣಿನ ಸವೆತ ಮತ್ತು ತೀವ್ರತರವಾದ ಶಾಖದ ಅಲೆಗಳು ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ನೇರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಾಗಿವೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಸಡಿಲಿಕೆಗಳು ಭೂಕುಸಿತದಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳಿಗೆ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಕಾಡನ್ನೇ ನಂಬಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಜನರ ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಗಳ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಈ ನಿಯಮಗಳು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿವೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಭೂಮಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಸ್ಥಳೀಯರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆಯುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿರುವುದು ಅವರ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತಂದಿದೆ.

ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ದೇಶದ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ನಿಜ, ಆದರೆ ಅದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ವಿನಾಶದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬಾರದು. ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಕೇವಲ `ಜಮೀನು' ಎಂದು ನೋಡುತ್ತಿವೆಯೇ ಹೊರತು ಒಂದು ಜೀವಂತ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಉಳಿಸಬೇಕಾದರೆ, ಈ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಯಮಗಳ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ ಅತ್ಯಂತ ತುರ್ತಾಗಿ ಆಗಬೇಕಿದೆ. ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.