ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಗಳ ತಡೆರಹಿತ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕುವ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ!
ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಖ್ಯ ಬಲವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಗಳು ಪೂರಕ ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತವೆ.
...............
ಕರಾವಳಿಯ ಉಡುಪಿ-ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ ಸಂಚಾರ ಒಂದು ರೀತಿಯ "ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ"ದಂತೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (ಆರ್ಟಿಎ) ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೆÇಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಹ ಆ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಜನರಿಗೂ ಇದೇ ಅನುಭವ - ಬಸ್ ಮಾಲೀಕರು ನಿಯಮ ಪಾಲಿಸದೇ ಮನಸ್ವೇಚ್ಛೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಈ ಭಾಗದ ಪ್ರಗತಿಯ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಕಂಡುಬಂದಿತ್ತು. ಸರ್ಕಾರದ ಬಸ್ಗಳಿಗಿಂತ ಬೇಗ, ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತ್ವರಿತ ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತವೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಸ್ಥಿತಿ ಬೇರೆಯಾಗಿದೆ. ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಗಳು ಲಾಭದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿ, ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಈ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮದ (ಕೆಎಸ್ಆರ್ಟಿಸಿ) ಬಸ್ಗಳು ಹೊತ್ತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಫಲಿತಾಂಶ - ಖಾಸಗಿಗಳಿಗೆ ಲಾಭ, ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಷ್ಟ!
ಇದು ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ, ಇದು ನ್ಯಾಯದ ವಿಚಾರ. ಜನರಿಗೆ ಸಂಚಾರದ ಹಕ್ಕು ಇದೆ. ಆದರೆ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ ಮಾಲೀಕರು ಅದನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಲಾಭದ ಆಸೆಗಾಗಿ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವೇಗದ ಓಟ, ಕೆಲವು ಅಸಭ್ಯ ಚಾಲಕ-ನಿರ್ವಾಹಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಮಾರ್ಗ ಮಧ್ಯೆ ನಿಲುಗಡೆಗಳ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ, ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ಪ್ರಯಾಣ ದರದ ಅಕ್ರಮ ವಸೂಲಿ - ಇವೆಲ್ಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಅವರ ಶಕ್ತಿ ಎಷ್ಟು ಗಾಢವಾಗಿದೆಯೆಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕಾರಣ ಆಡಳಿತದ ದೌರ್ಬಲ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ. ಅನೇಕ ಬಸ್ ಮಾಲೀಕರು ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಆಪ್ತರು ಅಥವಾ ಅವರೇ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿರುವವರು. ಅವರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಿರುಬೆರಳಿನ ಸನ್ನೆಯಲ್ಲಿ ಆಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪರವಾನಗಿ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗೂ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಈಗ ಡಿಸಿ ಹಾಗೂ ಎಸ್ಪಿ ಧ್ವನಿಯು ಎದ್ದಿರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ - ಆದರೆ ಇದು ಕಾಲಾತೀತ ಅಸಹನೆ ಅಲ್ಲ, ವ್ಯವಸ್ಥಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಬೇಕು.
ಪರಿಹಾರ ಒಂದೇ - ಮಾರ್ಗಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ. ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಖ್ಯ ಬಲವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಗಳು ಪೂರಕ ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತವೆ, ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಅಕ್ರಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲ. ಕರ್ನಾಟಕವೂ ಅದೇ ದಾರಿಗೆ ಬರಬೇಕು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗಸಮತೋಲನ, ನಿಗದಿತ ದರ, ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಎಲ್ಲವೂ ಸಾಧ್ಯ.
ಆದರೆ ಅದರ ಮೊದಲು, ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಶಿಸ್ತಿನ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಪರವಾನಗಿ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮಾಡಿದ ಬಸ್ಗಳಿಗೆ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಕ್ರಮ, ಚಾಲಕರ ನಡವಳಿಕೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಜಿಪಿಎಸ್ ಮಾಲಿಕತ್ವ ನಿಗಾ ಮತ್ತು ದೂರುಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಗತ್ಯ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ ಕಂಪನಿಗೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಾರ್ಗಗಳ ಕನಿಷ್ಠ ಸೇವಾ ಕಡ್ಡಾಯವನ್ನು ವಿಧಿಸಬೇಕು.
ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒಂದು ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತದ ಗುಣದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ. ಕರಾವಳಿಯ ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿ ಜನಹಿತಕ್ಕಿಂತ ಖಾಸಗಿ ಲಾಭದ ಕಡೆ ತಿರುಗಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಅಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಸರ್ಕಾರದದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರದ್ದೂ ಹೌದು. ಇಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದ್ದಿದೆ - ನಾಳೆ ಅದು ನ್ಯಾಯ, ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕಿನ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೂತನ ದಾರಿಯಾರಂಭವಾಗಬಹುದು.
Comments
Post a Comment