ಧರ್ಮಸ್ಥಳ: ಸತ್ಯದ ತೀರ್ಪಿನಿಂದ ಕೋರ್ಟ್ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳವರೆಗೆ

 ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಸ್ಥಳವನ್ನು ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರು ಕೇವಲ ದೇವರ ದರ್ಶನದ ತಾಣವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸತ್ಯದ ತೀರ್ಪು ಸಿಗುವ ಸ್ಥಳವೆಂದೂ ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕುಟುಂಬಗಳ ಒಳಗಿನ ಜಗಳಗಳು, ಆಸ್ತಿ-ಪಾಸ್ತಿಗಳ ಹಂಚಿಕೆ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದ್ರೋಹ-ಮೋಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಹವಾಲುಗಳನ್ನು ಜನರು ದೇವಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಬಿಟ್ಟುಬಂದರೆ ಸಾಕು, ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರಿಂದ ಬಂದ ಕರೆ ಎರಡು ಪಕ್ಷಗಳಿಗೂ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ಎಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ದೇವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಆ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ವಿರಳ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ "ಮಂಜುನಾಥನ ಸತ್ಯದ ತೀರ್ಪು" ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಇಂದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯ ಆಡಳಿತವೇ ಸ್ವತಃ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಕಳವಳಕಾರಿ. ಆಡಳಿತ ಪರವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಅತಿ ಸಣ್ಣ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟುತ್ತಿರುವುದು ಜನರ ಕಣ್ಣು ಮುಂದೆಯೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಪತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಭಕ್ತರಿಂದ ಬಂದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕೂಡಾ ಮಾನಹಾನಿ ಪ್ರಕರಣಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿವೆ. ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ: ಭಕ್ತರಿಂದ ದೊರೆತ ದೇಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಇಂತಹ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ನೈತಿಕವೇ? ಭಕ್ತರು ದೇವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದ ಹಣವನ್ನು, ದೇವರೇ ಬಯಸುವ ಸತ್ಯವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡಲು ಮುಂದಾದ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಮೌನಗೊಳಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದೇ?

ಇನ್ನೊಂದು ಸಂಗತಿ, ಇಂತಹ ಕೇಸುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಂದ ಪಡೆದಿದ್ದ ಕೆಲವು ಸ್ಥಗಿತ ಆದೇಶಗಳು ಹೈಕೋರ್ಟ್‍ನಲ್ಲಿ ತಳ್ಳಿಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರವಾಗಲಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಲಿ, ದೇವಾಲಯ ಆಡಳಿತವಾಗಲಿ - ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ವಿಮರ್ಷೆ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕು ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ನಾಗರಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸಲು ದೇವಾಲಯ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವೇ ಇಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.

ಆದರೆ ಈ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪುಗಳೂ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಎಚ್ಚರಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೂ ಮಾಧ್ಯಮದ ಬಾಯಿಗೆ ಬೀಗ ಹಾಕಲು ಹೊಸ ಅರ್ಜಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಕದ ತಟ್ಟುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಜನರ ಹೃದಯವನ್ನು ನೋಯಿಸುವುದಲ್ಲ; "ಸತ್ಯವೇ ಧರ್ಮ" ಎಂಬ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನೇ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲಸವಾಗಿದೆ. ಜನರಿಗೆ ತೋರಬೇಕಾದ ಉದಾರತೆ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಹಾಗೂ ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆಯ ಬದಲಿಗೆ, ಅಧಿಕಾರದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ವ್ಯಾಜ್ಯದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ದುಃಖಕರ.

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಳವಾದ ವೈಪರೀತ್ಯವಿದೆ. ಒಮ್ಮೆ ದೇವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇತರರ ಜಗಳಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಿದ್ದ ಸ್ಥಳವೇ, ಇಂದು ತನ್ನದೇ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದೆ. ಭಕ್ತರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಯುವ ಬದಲು, ಅವರ ದೇಣಿಗೆಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಚಿಲ್ಲರೆ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಯಿಸುತ್ತಿರುವುದು, ದೇವಾಲಯ ಆಡಳಿತದ ನೈತಿಕತೆಯ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಕುಂದಿಸುತ್ತಿದೆ. ದೇವಾಲಯ ಆಡಳಿತವು ಜನರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನು ಮೂಲಕ ಬೀಗ ಹಾಕುವ ಬದಲು, ದೇವರೇ ಬಯಸುವ ಸತ್ಯವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೆ, ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಿತ್ತು.

ಧರ್ಮಸ್ಥಳವು ಒಮ್ಮೆ ಸತ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಇಂದು ಅದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದೇ ನೋವಿನ ಸಂಗತಿ. ಭಕ್ತರು ದೇವರ ಬಳಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಬರುತ್ತಾರೆ, ಕಾನೂನು ರಣರಂಗಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಇಂದಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯವಶ್ಯಕವಾದುದು - ಆಡಳಿತವು ತನ್ನ ಹಾದಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ದೇವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಂಸ್ಥೆಯೇ ದೇವರ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಕುಂದಿಸುವಂತಾಗುತ್ತದೆ.